Een vraag die wij als intellectueel eigendom en entertainment advocatenkantoor vaak krijgen is: “Mag ik dit muzieknummer bij mijn YouTube video gebruiken?”. Het simpele antwoord zal altijd ‘nee’ zijn, maar natuurlijk zijn daar uitzonderingen op.

Het begrip ‘muziekrechten’ bestaat juridisch gezien eigenlijk niet. Deze rechten worden onderverdeeld in auteursrechten en naburige rechten. Het auteursrecht ziet op een werk van letterkunde, wetenschap of kunst. Met betrekking tot een muziekstuk zullen de auteursrechten strekken tot de tekst en de compositie van het werk. Daarnaast bestaat ook nog het naburige recht, zoals de naam als zegt zijn de naburige rechten nauw verwant aan de auteursrechten. Naast de componisten en tekstschrijvers zijn er ook uitvoerende kunstenaars (zanger(es) en muzikant) en fonogrammenproducenten – die zorgen voor de opname van de track – betrokken bij de totstandkoming van een muzieknummer.

Bovendien bestaan er ook zogenaamde synchronisatierechten.[1]Deze zijn voor gebruik van muziek op YouTube van belang. Synchronisatierechten hebben namelijk betrekking tot het koppelen van muziek aan beeld. Daarbij kan de componist of uitgever van een werk een derde toestemming geven om de muziek te gebruiken in een andere context dan de oorspronkelijke (bijvoorbeeld in een YouTube video). Voor rechten moet dan ook worden betaald. Bij het gebruik van een nummer op YouTube dient dus rekening gehouden te worden met meerdere intellectuele eigendomsrechten en daarom dus ook meerdere rechthebbenden.

Dit betekent natuurlijk niet dat het gebruik van muziek op YouTube onmogelijk is. Er zijn meerdere opties waardoor muziek op een rechtmatige wijze aan beeld gekoppeld kan worden. Ten eerste kan er een licentie afgesloten worden met de rechthebbende(n) voor de openbaarmaking of verveelvoudiging van hun werk (auteursrecht) of opname en uitvoering (naburig recht). Dit is een rechtstreekse toestemming van de rechthebbende. In veel gevallen kunnen de collectieve rechtenorganisaties zoals Buma/Stemra en Sena afspraken maken over de vergoeding voor het gebruik van synchronisatierechten.

Verder heeft YouTube een eigen audiobibliotheek waar muziek in staat die vrij door haar gebruikers kan worden gedownload. Hiervoor hoeft dus niet betaald te worden.[2]Tot slot vervalt het auteursrecht op muzikale werken 70 jaar na de dood van de maker. Werken van Beethoven en Bach kunnen aldus door iedereen vrijelijk gebruikt worden. Voor het naburig recht geldt in beginsel een termijn van 50 jaar, maar hierop gelden uitzonderingen zoals voor de rechten van fonogrammenproducenten (70 jaar).

Wil jij een muzieknummer onder jouw video op YouTube gebruiken? Let dan goed op. Om er zeker van te zijn dat het nummer gebruikt mag worden kan een muzieknummer uit de audiobibliotheek van YouTube worden gedownload, of dien je toestemming te krijgen.

Wil jij meer weten over muziek op YouTube? Neem dan contact op met Michelle Seel (Michelle@thelegalgroup.nl) of Diederik Donk (Donk@thelegalgroup.nl).

 

[1]Zie voor meer informatie de blog Diederik Donk: https://thelegalgroup.nl/welke-muziek-mag-ik-voor-een-filmpje-op-youtube-gebruiken/.

[2]Audiobibliotheek van YouTube: https://support.google.com/youtube/answer/6364458?hl=nl.