Het portretrecht is iets waar we bijna elke dag wel mee te maken hebben. Vooral het gebruik van portretten van bekende personen voor reclamedoeleinden komt vaak voor. Wij wezen laatst al op het voormalig kledingmerk van Diddy die nog steeds zijn portret graag gebruikt. Sean Combs (‘Diddy’) eiste een schadevergoeding van ongeveer 25 miljoen dollar van zijn voormalige kledingbedrijf voor het gebruik van zijn portret.[1]

Ook op Nederlandse bodem hebben meerdere BN-ers zich verzet tegen het gebruik van hun portret. De eerste die haar verzilverbare populariteit bij de rechter opeiste is de inmiddels overleden zangeres Teddy Scholten. Nadat zij het Eurovisiesongfestival won stonden reclamebedrijven in de rij om haar portret te gebruiken. Toen de Telegraaf besloot een afbeelding van haar te gebruiken zonder toestemming, stapte ze naar de rechter.[2]  Ook heeft bijvoorbeeld Johan Cruyff zich meer dan eens verzet tegen dit soort onrechtmatige handelingen en heeft Max Verstappen in 2016 nog opgetreden tegen PICNIC met betrekking tot een look-a-like die werd gebruikt in de reclame.[3]

Het portretrecht is een breed begrip. Dit ziet niet alleen op een foto van een persoon, maar op een afbeelding van het gelaat van een persoon. Het is niet van belang of het portret is geschilderd, getekend, geborduurd of op een andere manier is vormgegeven. Uit de rechtspraak volgt dat zelfs een typerende lichaamshouding een rol kan spelen wanneer het gelaat verder onherkenbaar is gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan karikaturen of look-a-likes.

Maar mag je een portret nu zomaar gebruiken? Uitgangspunt is dat de geportretteerde toestemming moet geven voor gebruik, zeker als dit een commercieel doel heeft. Het kledingmerk gebruikt de foto van Diddy natuurlijk vooral om bekendheid te creëren en heeft overduidelijk een commercieel doel. Zij had er dus verstandig aan om dit vooraf gewoon met Diddy te overleggen.

Maar het portretrecht is niet absoluut, de rechter heeft bepaald dat een geportretteerde geen absoluut verbodsrecht heeft, maar wel recht op een vergoeding[4]. Als je niet bekend bent en dus geen verzilverbare populariteit hebt, wordt het al een stuk lastiger om tegen gebruik van jouw portret op te nemen.

Wil jij meer weten over het portretrecht of het gebruik van foto’s, neem dan contact op Michelle (Michelle@thelegalgroup.nl) of Helen (Helen@thelegalgroup.nl).

[1]Nieuwsbericht Nu.nl, https://www.nu.nl/achterklap/6115188/sean-combs-start-rechtszaak-tegen-zijn-voormalige-kledingbedrijf.html.

[2]IE-forum backoffice, https://www.ie-forum.nl/backoffice/uploads/file/IEForum/Artikelen/nrc%2020-04-10%20teddy%20scholten%5b1%5d.pdf.

[3]Hof Amsterdam, 2 februari 2020, ECLI:NL:GHAMS:2020:1410.

[4]https://www.intellectueeleigendomadvocaten.nl/inbreuk-portretmerk/